geboren als Ayaan Hirsi Magan (Mogadishu (Somalië), 13 november1969) is een Nederlandse feministe, publiciste en voormalige politica van Somalische afkomst. Ze staat bekend als critica van de politieke islam.
Hirsi Ali werd als Ayaan Hirsi Magan geboren in Somalië in een islamitische familie uit de Darodstam. Haar vader, Hirsi Magan Isse, was een geleerde en tegenstander van dictator Muhammad Siad Barre. Hij woonde steeds in het buitenland (in Italië, de Verenigde Staten en Engeland), was tegen vrouwenbesnijdenis die in de Darodstam een traditie is. Toen Ayaan vijf jaar oud was, heeft haar grootmoeder haar toch laten besnijden.
Toen Ayaan zes jaar was, vluchtte het gezin naar Saoedi-Arabië. Een jaar later verhuisde het gezin naar Ethiopiëen vier jaar daarna naar Kenia. In Kenia, waar ze elf jaar zou blijven, ging Ayaan naar de Engelstalige Nairobi Muslim Girls’ Secondary School. Ze kreeg op deze Engels-georiënteerde school korte tijd les van ‘mevrouw Aziza’, een gastdocente, die er naar Hirsi Ali’s zeggen radicaal-islamitische denkbeelden op nahield. In 1980 begon de Irak-Iranoorlog.
Hirsi Ali zei later in een interview met New York Times Magazine, dat ze in die tijd had willen vechten tegen Irak, omdat zij en andere scholieren zagen wat het Irakese leger aangericht had.[2] Volgens hetzelfde interview voelde Hirsi Ali ook enige sympathie voor de Moslimbroederschap. In deze tijd droeg ze een hijab (een lange hoofddoek).
Hirsi Ali kwam in 2002 in het nieuws door haar felle kritiek op bepaalde elementen in de islamitische cultuur, en door haar overstap van dePvdA naar de VVD, waar ze op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen kwam.
Als reden voor de overstap vermeldde Hirsi Ali dat er binnen de PvdA onvoldoende ruimte was voor kritiek op de negatieve gevolgen van migratie en multiculturalisme. In haar boek De zoontjesfabriek erkende zij dat ook de kans die zij van de VVD kreeg aangereikt om Tweede Kamerlid te worden – en zo haar ideeën in het parlement te kunnen uitdragen – een rol heeft gespeeld. Vanaf dat moment werd Hirsi Ali met de dood bedreigd, iets wat de daaropvolgende jaren vaker gebeurde. Hirsi Ali ontving permanente politiebescherming en woonde op een schuiladres. In 2003 werd ze met 30.758 voorkeurstemmen gekozen in de Tweede Kamer.
In een interview met het dagblad Trouw van zaterdag 25 januari 2003 zei ze over de stichter van de islam Mohammed: “Mohammed is, gemeten naar onze westersemaatstaven, een perverse man.“
Zij refereerde hiermee specifiek aan het feit dat Mohammed op oudere leeftijd met Aisha (de negenjarige dochter van een vriend) gemeenschap had gehad. Tevens zegt zij, met een beroep op de in Nederland heersende vrijheid van meningsuiting, dat een ander Mohammed fantastisch mag vinden, maar: “En ik mag vinden: Mohammed is als individu verachtelijk. Mohammed zegt dat een vrouw binnenshuis moet blijven, een sluier moet dragen, bepaald werk niet mag verrichten, niet hetzelfde erfrecht heeft als haar man, gestenigd moet worden als zij overspel pleegt – ik wil laten zien dat er ook een andere werkelijkheid is dan de “waarheid” die, met behulp van Saoedisch geld, over de wereld wordt verspreid.” Vanwege deze uitspraken, en het feit dat Hirsi Ali volgens velen een afvallige moslim is, reageerden verschillende islamitische organisaties en individuele moslims furieus. Velen deden daarop aangifte wegens discriminatie, maar Hirsi Ali werd uiteindelijk niet vervolgd voor haar uitspraken. Volgens de officier van justitie liggen in haar kritiek “geen conclusies besloten ten aanzien van moslims en wordt de waardigheid van hen als groep niet miskend”. In een andere rechtszaak, eveneens aangespannen wegens haar uitspraken over de islam, was de rechtbank wel van oordeel dat ze de “grenzen van het toelaatbare had opgezocht”.
In 2004 maakte ze samen met Theo van Gogh de korte low-budgetfilm Submission (Onderwerping). De film handelt over de positie van vrouwen binnen de islam. (Islam betekent letterlijk Onderwerping aan God.) Hirsi Ali schreef het script en deed de voice-over. De film werd uitgezonden in het TV-programma Zomergasten van de VPRO. In islamitische kring werd de film in het algemeen negatief ontvangen. Van Gogh werd hierop eveneens door militante extremistische moslims met de dood bedreigd en op 2 november 2004 ook daadwerkelijk vermoord. De moordenaar van Van Gogh liet op diens lichaam een aan Hirsi Ali gerichte brief achter, waarin zij opnieuw werd bedreigd.
Op 15 mei 2006 werd bekend dat Hirsi Ali per 1 september 2006 uit de Tweede Kamer vertrok en ging werken voor een Amerikaanse neo-conservatieve denktank, het American Enterprise Institute for Public Policy Research.
Op 1 oktober 2007 keerde Hirsi Ali terug naar Nederland omdat per die datum de bescherming die de Nederlandse staat haar in de VS bood verviel. In Nederland heeft zij, als bedreigd persoon, wel recht op bescherming. De Amerikaanse overheid mocht haar volgens de wet niet beschermen[21].
Naar aanleiding hiervan vond op 9 oktober 2007 een spoeddebat in de Tweede Kamer plaats. Op dezelfde dag publiceerde Britta Böhler een aantal geheime stukken over de beveiliging van Hirsi Ali. Zij verklaarde deze stukken op verzoek van Hirsi Ali openbaar te hebben gemaakt. De meerderheid van de Tweede Kamer schaarde zich achter het besluit van de Minister van Justitie om de beveiliging in het buitenland te stoppen. Schrijver Salman Rushdie brak in de International Herald Tribune een lans voor de beveiliging.
